أبو الحسن الشعراني

33

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

كتب لغت آمده است كه عروبا آسمان هفتم است . « 1 » مؤلف : ابو هريره روايت كند كه رسول صلّى اللّه عليه و آله سريتى را به غزا مىفرستاد ، خواست تا بر ايشان اميرى كند ، يك‌يك را پيش خود مىخواند و مىگفت : تو از قرآن چه دانى ؟ هركس مىگفت : من فلان سوره دانم ، تا جوانى پيش‌آمد به سال از همه كهتر ، گفت : يا رسول اللّه ! من سورة البقره دانم ، گفت : تو را امير كردم بر اينان . گفتند : يا رسول اللّه ! اين جوان را بر ما پيران چگونه امير مىكنى ؟ گفت : « معه سورة البقرة » ؛ او سورت بقره داند و شما ندانيد . يا عجب ! اگر جوانى سورتى داند كه پيران ندانستند ، استحقاق امارت يافته بر ايشان ، پس جوانمردى كه بيرون از آن ، جمله سور قرآن داند و داند كه در قرآن محكم كدام است و متشابه كدام و ناسخ كدام و منسوخ كدام و مجمل كدام و مفصّل كدام ، برون از آن از تورات و انجيل و زبور حكم كند در ميان اهلش ، عجب باشد اگر مستحقّ امارت و امامت بود . ؟ ! علّامه شعرانى : حفظ اين منقولات در برابر علم امير المؤمنين به اسرار توحيد و دقائق عرفان و حقائق علوم آخرت چون قطره است از دريا و از علم ناسخ و منسوخ و مجمل و مبيّن و امثال آن اندكى ناقص و محرّف از غير امير المؤمنين عليه السّلام نيز نقل كرده‌اند ، امّا از توحيد و معارف همان ناقص را از ديگر صحابه و تابعين نقل نكردند . « 2 » الم « 3 » مؤلف : [ دربارهء حروف مقطّعه اقوال گوناگونى را نقل و بسيار بحث كرده است ] . علّامه شعرانى : و بايد دانست كه اقوال در حروف مقطّعهء قرآن بعضى مناقض ديگرى است و بعضى مناقض ديگرى نيست ؛ يعنى با قول ديگر منافات ندارد ، مثلا

--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 57 . ( 2 ) . همان ، ص 58 . ( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 1 .